Corrida – walka światła zciemnością
Czym jest corrida w
kulturze hiszpańskiej?
Postać byka w kulturach
śródziemnomorskich figuruje w mitach, sztuce ireligii. Byk jest symbolem
światła i ciemności, siły fizycznej i płodności, a także zmysłowości
i potrzeby rozkoszy.
Corrida jest
metaforycznym obrazem głęboko zakotwiczonym w tradycji hiszpańskiej i z pewnością
nie stanowi tylko, jak wiele jej przeciwników twierdzi, rytualnej walki, bowiem
jej istota ma podłoże symboliczne i kulturowe.
Nie ma jednoznacznej
odpowiedzi, skąd pojawiła się corrida na Półwyspie Iberyjskim. Jedno ze źródeł
mówi, że przynieśli ją ze sobą żołnierze rzymscy. Można, zatem dopatrywać się
powiązania zmitraizmem -byk stanowi rytualną ofiarę, dzięki
której odradza się świat. Jedna zpierwszych paleolitycznych koncepcji
mówi, że polowanie na byka było magicznym obrzędem zakończonym mordem.
W Valonsardo można
podziwiać malarstwo naskalne datowane miedzy IV.a I.tysiącleciem p.n.e. ukazujące prehistoryczną corridę: człowieka powstrzymującego moc ataku
byka przez schwytanie go jedną ręką i wplątującą go drugą w płachtę –
muletę.
Walka byka z matadorem
przypomina pojedynek, gdzie walczy dobro ze złem i światło
z ciemnością, i gdzie światło zwykle ujarzmia ciemność – zachowując
tym samym porządek świata.
Corrida rozpoczyna się
przy akompaniamencie pasodolbe, będące niezwykle spektakularnym
i widowiskowym tańcem, ujmującym metaforycznie całe zjawisko i oddającym
atmosferę areny. Partner występuje w roli matadora, który trzyma partnerkę
zastępującą czerwone sukno (capa). Obydwoje poruszają się wokół wyimaginowanego
byka. Taniec składa się dwóch części: I - wejście na arenę, II - obrazuje
samą walkę.Towarzyszy temu muzyka ocharakterze marszowym, która
wyzwala napięcie.
U źródeł hiszpańskiej
natury leżą: burzliwość, wdzięk i erotyzm, zatem corrida i wielkie
napięcie, które jej towarzyszy jest ekwiwalentem tego obrazu.
Pedro Almodovar – cieszący się
dużą popularnością hiszpański reżyser w sposób niebywale obrazowy w swym filmie
‘Matador’ ukazuje w jednej ze scen, jak głęboko zakorzeniona jest corrida
w kulturze tego kraju. To scena, w którejMaria (Assumpta Serna) w czasie
miłosnych igraszek morduje uwiedzionego mężczyznę, wbijając mu długą, ozdobną
szpilę w podstawę karku - miejsce, które w żargonie matadorów nazywane jest
"bruzdą w ziemi", kadr ten jest alegorycznym obrazem corridy, a także
dosadnie obrazuje pozycję kobiety w kulturze hiszpańskiej, która to nie jest ‘ujarzmiana’,
a ‘ujarzmia’.